Dòng chảy bóng đá qua thời gian (Phần 2): Từ ổ chuột, băng nhóm tới mức lương 100.000 bảng

Nếu như phần một của chuỗi bài viết đã đưa chúng ta về với thập kỷ 50-70, thời kỳ ngây thơ của bóng đá Anh khi các ngôi sao vẫn đi tàu điện ngầm và uống rượu trước trận đấu, thì phần hai sẽ là một bức tranh tương phản mạnh mẽ.

Đây là giai đoạn bóng đá Anh trải qua những biến đổi đầy đau đớn, từ vũng lầy của bạo lực và phân biệt chủng tộc để vươn lên thành ngành công nghiệp giải trí tỷ đô hào nhoáng nhưng cũng đầy khắc nghiệt.

Thời kỳ bùn lầy và định kiến

Robbie Earle, cựu cầu thủ giờ đã ngoài 60, nhớ lại những năm tháng chơi bóng cho Port Vale ở những giải đấu hạng dưới vào thập niên 80, ông mô tả những năm tháng đó giống như một cuộc hành xác bản thân. 

Đó là những buổi sáng dậy từ 7 giờ, ngồi trên chiếc xe buýt dột nát để di chuyển đến Hartlepool xa xôi. Khi đến nơi, trời mưa như trút nước và trên khán đài chỉ lèo tèo 2.000 khán giả co ro trong cái lạnh.

Đó là một môi trường khắc nghiệt, Earle hồi tưởng. Nếu bạn để lộ bất kỳ sự yếu đuối nào, dù là trên sân cỏ, trong phòng thay đồ, về thể chất hay tinh thần, bạn sẽ bị đào thải ngay lập tức và bị bỏ lại phía sau.

Nhưng sự khắc nghiệt của thời tiết và điều kiện thi đấu chưa là gì so với sự tàn nhẫn của những định kiến thời bấy giờ. Là cầu thủ da màu, Earle thường xuyên phải đối mặt với nạn phân biệt chủng tộc công khai. Không chỉ từ những kẻ quá khích trên khán đài, mà còn từ chính các đối thủ và đôi khi là cả đồng đội.

Ở một số sân vận động, những lời lăng mạ bắt đầu ngay từ khi bạn chạm bóng lần đầu tiên, ông kể lại với giọng trầm ngâm. Không phải một hay hai người, mà là cả một khu vực khán đài. Tôi thậm chí còn nhận được thái độ đó từ những cầu thủ đàn anh, những người có lẽ chưa từng tiếp xúc nhiều với người da màu.

Tại Port Vale, Earle và các đồng đội da màu khác phải tự tìm cách sinh tồn bằng cách biến sự thù ghét thành động lực. Chúng tôi cảm thấy mình phải sử dụng màu da như một lợi thế: 'Nếu chúng ta bị chửi rủa, hãy ghi thật nhiều bàn thắng để bắt chúng phải câm miệng'. Bạn buộc phải trở nên cứng rắn hơn. Sự phân biệt chủng tộc sẽ không tự nhiên biến mất.

Đó thực sự là thời kỳ đen tối của bóng đá Anh. Nạn hooligan hoành hành suốt những năm 70 và đầu 80 khiến lượng khán giả đến sân sụt giảm xuống mức thấp kỷ lục kể từ Thế chiến thứ nhất. Một bài báo trên tờ Sunday Times năm 1985 đã mô tả bóng đá Anh bằng những từ ngữ cay nghiệt nhưng chua xót:

“Một môn thể thao bị gán mác ‘ổ chuột’, diễn ra trong những sân vận động ‘ổ chuột’, và ngày càng được xem bởi những người sống ở các khu ổ chuột.”

Bình minh của Ngoại hạng Anh 

Nhưng mọi thứ bắt đầu thay đổi. Thành công của đội tuyển Anh tại World Cup 1990 và sự ra đời của Ngoại hạng Anh năm 1992 đã mở ra một kỷ nguyên mới.

Tiền bản quyền truyền hình, các nhà đầu tư và làn sóng cầu thủ ngoại bắt đầu đổ bộ vào xứ sở sương mù. Earle lúc này đang khoác áo Wimbledon, cũng nhận thấy sự thay đổi rõ rệt:

Giải đấu mới (Ngoại hạng Anh) thật hào nhoáng và bóng bẩy, mang đậm yếu tố giải trí và nổi tiếng. Những người trước đây không phải fan bóng đá thực thụ cũng bị thu hút, truyền thông  cũngchú ý nhiều hơn. Cảm giác như chúng tôi đang hướng tới một điều gì đó vĩ đại.

Tuy nhiên, những thói quen cũ không dễ gì thay đổi ngay lập tức. Wimbledon của Earle thời đó nổi tiếng với biệt danh Crazy Gang (Băng đảng